ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରତିବାଦ କରିବାର ଅଧିକାର ନିରଙ୍କୁଶ ନୁହେଁ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ କରିବାର ଅଧିକାର ସହ ଏହାର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ରାମଲୀଳା ମୈଦାନରେ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରତିବାଦ ବିରୋଧରେ ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଏକ ଆବେଦନ ଉପରେ ଶୁଣାଣି କରିବା ସମୟରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଏହି ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ ଏହି ମାମଲାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷମାନଙ୍କ ନିକଟରୁ ଜବାବ ଲୋଡ଼ିଛନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟ କାନ୍ତ, ବିଚାରପତି ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗଚୀ ଏବଂ ବିଚାରପତି ବିପୁଲ ଏମ୍. ପଞ୍ଚୋଲିଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର, ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାର, ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରି ଗୋଟିଏ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଜବାବ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆବେଦନରେ, ପର୍ବପର୍ବାଣି ସମୟରେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ପ୍ରତିବାଦକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି, ସଂଗଠନ କିମ୍ବା ଗୋଷ୍ଠୀ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରତିବାଦ ସ୍ଥଳ ଦଖଲ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏହା ମତ ଦେଇ ଯେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦର୍ଶନର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାର ଅନ୍ୟ ପ୍ରତିବାଦକାରୀଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଆନ୍ଦୋଳନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ସେମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସନ୍ତୁଳିତ ହେବା ଉଚିତ। କକ୍ରୋଚ୍ ଜନତା ପାର୍ଟି ନେତୃତ୍ୱରେ ଦିଲ୍ଲୀ ପ୍ରତିବାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକର ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ଏହି ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ପୋଲିସ ଅତ୍ୟଧିକତା, ଗଣ ଅଟକ, ନଜରବନ୍ଦୀ, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ କଟକଣା ଏବଂ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନ ବନ୍ଦ କରିବା ଅଭିଯୋଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥାରେ କିରାନା କମିଟି ଦିଲ୍ଲୀ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଏକ ଆବେଦନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ଏଥିରେ ଅଭିଯୋଗ କରାଯାଇଛି ଯେ ରାମଲୀଳା ମୈଦାନରେ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରତିବାଦ ଯୋଗୁଁ ବ୍ୟବସାୟିକ କ୍ଷତି ହେଉଛି।ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଅଭିଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଉତ୍ସବ ଋତୁରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ବାଧା ଦେଇଛି। ଖଣ୍ଡପୀଠ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି କୌଣସି ସଂଗଠନକୁ ଅସୀମିତ ସମୟ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଉପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ। ଶୁଣାଣି ସମୟରେ, ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ମତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରତିବାଦ ସ୍ଥଳ ସେମାନଙ୍କର ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶଯୋଗ୍ୟ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି କହିଲେ, ଆପଣ ସବୁବେଳେ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ଦଖଲ କରି ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ। ତେବେ କୃଷକ, ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ କୁଆଡ଼େ ଯିବେ? ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କର ପ୍ରତିବାଦ କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି। କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଏବଂ ଅବଧି ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।’ ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଘ ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ, ପ୍ରମୁଖ ହୋଲସେଲ୍ ଓ ଖୁଚୁରା ବଜାର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ରାମଲୀଳା ମୈଦାନକୁ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ଦଖଲ କରି ରଖିବା ଫଳରେ, ପର୍ବପର୍ବାଣିର ମୁଖ୍ୟ ସମୟରେ ବ୍ୟବସାୟ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଅଧିକ ସମାଗମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାନ୍ତି।ସଂଘ କହିଛି ଯେ, ସପ୍ତାହ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ବିକ୍ଷୋଭ କାରଣରୁ ଟ୍ରାଫିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି, ପୋଲିସ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାରିକେଡ୍ ଲଗାଯାଇଛି ଏବଂ ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକ ନିକଟକୁ ଯିବା ଆସିବା ସୀମିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଛୋଟ କିରାନା ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ଦୋକାନୀମାନେ ଆର୍ôଥକ କ୍ଷତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଆବେଦନରେ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି ଯେ, ବିକ୍ଷୋଭକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଉ କିମ୍ବା ଏହାର ଅବଧି ସୀମିତ କରାଯାଉ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ଜୀବିକା ଅର୍ଜନ କରିବାର ଅଧିକାର କ୍ଷୁଣ୍ଣ ନ ହୁଏ। ନ୍ୟାୟପୀଠ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୯(୧)(କ) ଏବଂ (ଖ) ଅନୁଯାୟୀ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଏକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର। ତେବେ, ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ଅଧିକାର—ଯେଉଁଥିରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବ୍ୟବସାୟ କରିବାର ଅଧିକାର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ—ସହିତ ସନ୍ତୁଳିତ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ରାମଲୀଳା ମୈଦାନ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏକ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାକୁ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ଦଖଲ କରି ରଖାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
About the Author
