ମୁମ୍ବାଇ: ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ “ଫର୍ମ ୬’ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଘନୀଭୂତ ସଂଶୋଧନ (ଏସଆଇଆର) ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ଯେଉଁ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ତାଲିକାରୁ ହଟିଯାଇଥିଲା, ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିବା। ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ (ସିଇସି) ନିକଟକୁ ପଠାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର “ଫର୍ମ ୬’ରେ ଥିବା ଘୋଷଣାନାମାକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ଫର୍ମରେ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କୁ ଏହା ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ଯେ, ସେମାନେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ସାଧାରଣତଃ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭୋଟର ଭାବରେ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ “ଫର୍ମ ୬’ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ଏସଆଇଆର ସମୟରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ନାମ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ସେହି ସମାନ ଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଥିଲେ। କିଛି ଲୋକ ଏହି ଫର୍ମ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ସଙ୍କୋଚବୋଧ କରିପାରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଲାଗୁଛି ଯେ ନିଜକୁ ପ୍ରଥମ ଥର ଆବେଦନକାରୀ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିବା ଏକ ମିଥ୍ୟା ବିବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଗଣାଯାଇପାରେ। ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଆଇନ, ୧୯୫୦ର ଧାରା ୩୧ ଅନୁଯାୟୀ, ଭୋଟର ତାଲିକା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜାଣିଶୁଣି ମିଥ୍ୟା ଘୋଷଣା କରିବା ଏକ ଅପରାଧ ଅଟେ। ଏଥିପାଇଁ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ, ଜରିମାନା କିମ୍ବା ଉଭୟ ଦଣ୍ଡ ମିଳିପାରେ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଘୋଷଣାନାମାର ଭାଷା ଯୋଗୁଁ, ପୂର୍ବରୁ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଥିବା ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଆବେଦନ ଦାବି ଓ ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ କରିବାର ଅବଧି ଅକ୍ଟୋବର ୨୬ ତାରିଖରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଥିବାବେଳେ ନଭେମ୍ବର ୧୬ ତାରିଖରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ ପାଇବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଯଦି ଏହା ଅନୁମୋଦିତ ହୁଏ, ତେବେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ପୁନଃ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ମାର୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ। ଏଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନଗତ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଅନୁମୋଦନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ “ଫର୍ମ ୬’ରେ ତିନୋଟି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଫର୍ମର ଶୀର୍ଷକରୁ “ନୂତନ ଭୋଟର’ (ଘରଙ୍ଗ ଠକ୍ଟଗ୍ଧରକ୍ସଗ୍ଦ) ଶବ୍ଦକୁ ହଟାଇବା, ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଥିବା କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ନଥିବା ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଘୋଷଣାନାମା ଯୋଡ଼ିବା ଏବଂ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ବତନ “ଇଲେକ୍ଟର ଫଟୋ ଆଇଡେଣ୍ଟିଟି କାର୍ଡ’ ନମ୍ବର ଉଲ୍ଲେଖ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ପୂର୍ବତନ ଏପିକ୍ ନମ୍ବର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପୂର୍ବ ଭୋଟର ପଞ୍ଜୀକରଣ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାରେ ଏବଂ ନୂତନ ପଞ୍ଜୀକରଣ ତଥା ପୁନଃ-ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଆବେଦନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେହି ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା କରିବା, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନାମ ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ତେବେ, ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇନାହିଁ ଏବଂ ଏହା “ଫର୍ମ ୬’ ରେ କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ସଂଶୋଧନକୁ ସୂଚିତ କରେ ନାହିଁ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବର୍ତ୍ତମାନ “ଏସ୍.ଆଇ.ଆର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଏହି ବିଷୟଟି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଦାବି ଓ ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ କରିବାର ଅବଧି ଅକ୍ଟୋବର ୨୬ ତାରିଖରେ ଶେଷ ହେବ ଏବଂ ନଭେମ୍ବର ୧୬ ତାରିଖରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରକାଶ ପାଇବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଯଦି ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ଅନୁମୋଦିତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ଫେରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ମାର୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ। ଏଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନଗତ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଅନୁମୋଦନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
