ବେଜିଂ/ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ସହିତ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ଘନିଷ୍ଠ ଆର୍ôଥକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ତଥା ଚୀନ୍ର ଆର୍ôଥକ ସଂସ୍କାରକୁ ଆଗେଇ ନେବା ଏବଂ ଦେଶକୁ ଏକ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଝୁ ରୋଙ୍ଗଜିଙ୍କର ବୁଧବାର ୯୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ୧୯୯୦ ଦଶକ ଏବଂ ୨୦୦୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପଛରେ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଝୁ ରୋଙ୍ଗଜି। ଚୀନ୍ର ସରକାରୀ ଜିହୁଆ ସମାଚାର ଏଜେନ୍ସି ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ବୁଧବାର ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୧୧ଟାରେ ବେଜିଂରେ ଅସୁସ୍ଥତା ହେତୁ ଝୁଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟବାଦୀ, କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ୱାର୍ଥ ହାସଲ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଝୁ ୧୯୯୮ରୁ ୨୦୦୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଚୀନ୍ର ରାଜ୍ୟ-ପ୍ରଧାନ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପୁନଃଗଠନ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ, ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଚୀନକୁ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗଠନରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବା ସହିତ ଏକ ଭାରୀ ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ଆସିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଚୀନର ଦ୍ରୁତ ଆର୍ôଥକ ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୨୮ରେ ହୁନାନ୍ ପ୍ରଦେଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଝୁ ଜଣେ ଅର୍ଥନୈତିକ ଯୋଜନାକାରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର କ୍ୟାରିଅର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ହଙ୍ଗେରୀ ଏବଂ ଯୁଗୋସ୍ଲାଭିଆରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସଂସ୍କାରକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାର ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ତାଙ୍କୁ ୧୯୫୭ରେ ଡାହାଣୀ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲା। ସେ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନରୁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଦୂରରେ ବିତାଇଥିଲେ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିପ୍ଳବ ସମୟରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଶାରୀରିକ ଶ୍ରମ କରିଥିଲେ। ୧୯୭୯ରେ ପୁନର୍ବାସିତ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କର କ୍ୟାରିଅର ପୁନର୍ଜୀବିତ ହୋଇଥିଲା। ଝୁ ସାଂଘାଇରେ ପଦପଦବୀ ମଧ୍ୟରେ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇଥିଲେ, ୧୯୮୭ରେ ଡେପୁଟି ପାର୍ଟି ସେକ୍ରେଟାରୀ ଏବଂ ୧୯୮୮ରେ ମେୟର ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୮୯ର ରାଜନୈତିକ ଅଶାନ୍ତ ସମୟରେ ମେୟର ଭାବରେ, ସେ ପ୍ରତିବାଦଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମତାର ସହିତ ପରିଚାଳନା କରିବା ଏବଂ ସାମରିକ ଶକ୍ତିର ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟବହାରକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଡେପୁଟି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ଏବଂ ୧୯୯୩ ମସିହାରେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପଲିଟବ୍ୟୁରୋ ସ୍ଥାୟୀ କମିଟିରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।ଝୁ ପ୍ରଥମେ ଚୀନର ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା କରି ତାଙ୍କର ଜାତୀୟ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଡେପୁଟି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ, ସେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ମୂଲ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ ଏବଂ କ୍ଷତିରେ ଚାଲୁଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଋଣ ପ୍ରଦାନକୁ ସୀମିତ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ, ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ବହୁ ବ୍ୟାପକ ପୁନର୍ଗଠନକୁ ଠେଲି ଦେଇଥିଲେ। ବ୍ୟାଙ୍କ, ବିମାନ କମ୍ପାନୀ, ତୈଳ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସରକାରୀ ମାଲିକାନା ଅଧୀନରେ ରହି ବାଣିଜ୍ୟିକ ନିଗମ ପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ପୁନଃସଂଗଠିତ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ଚଳାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ୨୦୦୦ ରୁ ୨୦୧୦ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନର ଅର୍ଥନୀତି ବାର୍ଷିକ ୮ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା, ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ୧୪.୨ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଶେଷରେ ଦେଶଟି ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଜାପାନକୁ ପଛରେ ପକାଇ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗଠନରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଚୀନର ଦୀର୍ଘ ଅଭିଯାନରେ ମଧ୍ୟ ଝୁ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଆଲୋଚନା ପରେ, ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୧ ରେ ଚୀନ୍ ଏହାର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ପାଇଁ ପଥ ଖୋଲିଥିଲା ??ଏବଂ ଦେଶକୁ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ରପ୍ତାନିକାରୀ ଭାବରେ ଉଭା ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ଝୁଙ୍କ ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରତିଛବି ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ନେତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅସାଧାରଣ ଥିଲା। ସେ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ସରକାରୀ ବିଫଳତାର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସରକାର ବିଫଳ ହେଲେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ।
About the Author
