ଷ୍ଟକ୍ହୋମ: ଆଇସ୍କ୍ୟୁବ୍ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ଅବଜର୍ଭେଟୋରୀ’ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଏବଂ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ମହାକାଶୀୟ ଉତ୍ସରୁ ଆସୁଥିବା ଉଚ୍ଚ-ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋର ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍ ହାଲଜେନ୍ଙ୍କୁ ୨୦୨୬ ମସିହାର ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ହାଲଜେନ୍ଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମହାକାଶ ଅଧ୍ୟୟନର ଏକ ନୂତନ ଦିଗ ଉନ୍ମୋଚନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି। କେବଳ ଆଲୋକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବିକିରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ “ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ’ ନାମକ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଧରାଛୁଆଁ ଦେଉନଥିବା କଣିକା ବ୍ୟବହାର କରି ଆମ ଗାଲାକ୍ସି ବା ଆକାଶଗଙ୍ଗା ବାହାରେ ଘଟୁଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିପାରିବେ। ଏହି ବୈଜ୍ଞାନିକ ସଫଳତାର ମୂଳ ଆଧାର ହେଉଛି “ଆଇସ୍କ୍ୟୁବ୍ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ଅବଜର୍ଭେଟୋରୀ’, ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁର ବରଫ ତଳେ ନିର୍ମିତ ଏକ ବିଶାଳ ଡିଟେକ୍ଟର ଅଟେ। ହାଲଜେନ୍ ଉପଲବ୍ଧି କରିଥିଲେ ଯେ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକାର ବିଶାଳ ବରଫ ରାଶିକୁ ଉଚ୍ଚ-ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋର ଗତିପଥରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା କ୍ଷୀଣ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ଅବଜର୍ଭେଟୋରୀ ପ୍ରାୟ ଏକ ଘନ କିଲୋମିଟର ବରଫ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଏଥିରେ ହଜାର ହଜାର ଆଲୋକ ସେନ୍ସର ଲଗାଯାଇଛି। ଯେତେବେଳେ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋଗୁଡ଼ିକ ବରଫ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପଦାର୍ଥ ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋକର କ୍ଷୁଦ୍ର ଝଲକ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି। ଆଇସ୍କ୍ୟୁବ୍ର ସେନ୍ସରଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଝଲକକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରେ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ସେହି କଣିକାଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ସ ସ୍ଥାନ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଚାର୍ଜ ନଥାଏ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ପଦାର୍ଥ ସହିତ ଅତି ଦୁର୍ବଳ ଭାବରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତି। ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ଏହି ପୁରସ୍କାର ପଦାର୍ଥର ଗଠନ ଏବଂ ଆଲୋକର ଆଚରଣ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ମେକାନିକ୍ସ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଜୀବନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିବା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଫଳତା ଆଣିଛି। ଜନ୍ କ୍ଲାର୍କ, ମିଶେଲ୍ ଡେଭୋରେଟ୍ ଏବଂ ଜନ୍ ମାର୍ଟିନିସ୍ଙ୍କୁ ଏକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସର୍କିଟରେ ମାକ୍ରୋସ୍କୋପିକ୍ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ମେକାନିକାଲ୍ ଟନେଲିଂ ଏବଂ ଶକ୍ତି ପରିମାଣୀକରଣ ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ୨୦୨୫ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।
About the Author
