ଭୁବନେଶ୍ୱର: ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ୮୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପରଲୋକ ଘଟିଛି। ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକ ତାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ସଂଗୀତ ଜଗତରେ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳିଯାଇଛି। ସ୍ୱର୍ଗତ ପଟ୍ଟନାୟକ କିଛିଦିନ ଧରି ଅସୁସ୍ଥ ରହିଥିଲେ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ଜଟିଳତା ଦେଖାଦେବା ପରେ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ଅଗଷ୍ଟ ୧୦ ତାରିଖରେ ସମ୍ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ନିମୋନିଆ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଡେଙ୍ଗୁ ପାଇଁ ପଜିଟିଭ୍ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା। ପରେ ତାଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଖରାପ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଶୁକ୍ରବାର ଚିକିତ୍ସା ସମୟରେ ସେ ରୋଗର ଶିକାର ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପର ଜଣେ ମୂଦ୍ଧନ୍ୟ ସ୍ୱର ଥିଲେ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି କ୍ୟାରିଅର ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓଡ଼ିଶାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଯୁଗର ଅନ୍ତ ଘଟାଇଥାଏ।ତାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ସଂଗୀତ ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳିଯାଇଛି। ବହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ ବସଭବନରେ ପହଂଚି ଶେଷ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ୧୯୩୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କ ପିତା, ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାର ପୂର୍ବତନ ବାଚସ୍ପତି ସ୍ୱର୍ଗତ ଲାଲମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ବୃତ୍ତିଗତ ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଗୁରୁ କୁନାଲ ଆଦିନାରାୟଣଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ସଙ୍ଗୀତରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ। ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ଓଡିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର “ମା’ ସହିତ ତାଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇବା କ୍ୟାରିଅର୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଦଶନ୍ଧି ଧରି ସେ “ଶ୍ରୀ ଲୋକନାଥ’, “ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ’, “ଚିହ୍ନା ଅଚିହ୍ନା’ ‘ସଉତୁଣୀ’ଏବଂ “କନ୍ୟାଦାନ’, ବତୀଘର ସମେତ ୨୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଓଡିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ। ପ୍ର୍ଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟନ ବ୍ୟତୀତ, ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତ, ଲୋକ, ଭକ୍ତି ଏବଂ ଭଜନ ସଙ୍ଗୀତ, ଅର୍ଦ୍ଧ-ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ରଚନା, ପାରମ୍ପରିକ ଗୀତ, ହିନ୍ଦୀ ଗୀତ ଏବଂ ଗଜଲରେ ଅବଦାନ ରଖିଥିଲେ। ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓର ସୁଗମ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଭକ୍ତି ସଙ୍ଗୀତ ସହିତ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରେମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟତାକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ କରିଥିଲା। ପଟ୍ଟନାୟକ ଏକମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆ ପ୍ଲେବ୍ୟାକ୍ ଗାୟକ ଭାବରେ ସାତ ଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ଲେବ୍ୟାକ୍ ଗାୟକ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଜିତିବାର ଗୌରବ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି, ଶାନ୍ତନୁ ମହାପାତ୍ର, ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ ଏବଂ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କରଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରବୀଣ ଗାୟକ ଏବଂ ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ସହ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଜଡିତ ଥିଲେ। ସେ ବାଣୀ ଜୟରାମ, ହେମଲତା, ଉଷା ମଙ୍ଗେଶକର, ଭୂପିନ୍ଦର ସିଂ, ଏସ. ଜାନକୀ, ପି. ସୁଶୀଲା, ନିର୍ମଳ ମିଶ୍ର ଏବଂ ହୈମମନ୍ତୀ ଶୁକ୍ଲାଙ୍କ ସହ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଜାତୀୟ ଗାୟକମାନଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତରେ ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ, ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର ସହିତ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା। ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସମ୍ମାନ ମଧ୍ୟରେ ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର (୨୦୨୩), ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୬), ଗଙ୍ଗାଧର ରଥ ସ୍ମାରକୀ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୭), ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୧), ବିଗ୍ ଓଡ଼ିଆ ମନୋରଞ୍ଜନ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୦) ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (୧୯୯୭-୯୮) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କଣ୍ଠସ୍ୱର ଏବଂ ବହୁମୁଖୀ ଗାୟନ ଶୈଳୀ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରେମୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସ୍ଥାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା। ତାଙ୍କର କିଛି ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତ ମଧ୍ୟରେ “ମୁଁ କେଉଁ ସହରେ’, “ତୁମା ଗାଁ ମହୁମାଛି’, “ଚାଲା ଆମେ ପଳାଇଯିିବା ସହର’, “ପ୍ରେମା ତିନି ଜାତି’ ଏବଂ “ସ୍ମୃତି ତୋରା ଫେରି’ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ରେ ଆତ୍ମନ.. , ଯାରେ ଭାସି ଯା…, ସୀମାହୀନ ଦରିଆ.., ମାଝିରେ…, ଆହା କି ବଢ଼ିଆ ଯୋଡ଼ି ତୋର ମୋର, ଏମିତି ରାତି…, ମା ତୁମେ ଜଗତର ସାହା ଭରସା…, ଆଦି ଗୀତ ତାଙ୍କୁ ଚିରକାଳ ଅମର ରଖିବ।
About the Author
