ପୁରୀ: ଆଖିରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଆକୁଳତା, ହୃଦୟରେ ଅସୀମ ଭକ୍ତି ଏବଂ ମନରେ ନ୍ୟାୟ ମିଳିବାର ଆଶା। ଏହି ଆଶା ଓ ଆସ୍ଥାକୁ ସାଥୀ କରି ପୁରୀବାସୀଙ୍କ ନୀରବ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ପଦଯାତ୍ରା ଶୁକ୍ରବାର ୧୨୯ ଦିନରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଦୀର୍ଘ ଚାରି ମାସରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସମୟ ଧରି ଶାନ୍ତି, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ଅହିଂସାର ପଥରେ ଚାଲି ଆସୁଥିବା ଏହି ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆଜି କେବଳ ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନ ନୁହେଁ, ବରଂ ପୁରୀବାସୀଙ୍କ ମନର ଏକ ନୀରବ କଥାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଉତ୍କଳ ଦିବସରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ନୀରବ ପଦଯାତ୍ରାର ପ୍ରତିଟି ପାଦଚିହ୍ନରେ ରହିଛି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ—ଯେଉଁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୁରୀବାସୀ ନିଜ ଜୀବନର ଅଂଶ, ନିଜ ସୁଖଦୁଃଖର ସାଥୀ ଏବଂ ନିଜ ଘରର ଦେବତା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଆସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସେହି ପୁରୀବାସୀଙ୍କୁ ଆଉ କେତେ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ?ପୁରୀ କେବଳ ଏକ ସହର ନୁହେଁ। ଏହା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନୀଳାଚଳ ଧାମ।
ଏଠାକାର ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ, ପରମ୍ପରା, ସଂସ୍କୃତି, ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଗଢ଼ିଉଠିଛି। ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପୁରୀବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଅନୁଭୂତି ନୁହେଁ; ଏହା ସେମାନଙ୍କ ଭାବନା, ଆସ୍ଥା ଓ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଂଶ। ସେହି ଦର୍ଶନରୁ ଦୂରେଇ ଯିବାର ବେଦନାକୁ ନେଇ ହିଁ ୧୨୯ ଦିନ ଧରି ରାସ୍ତାରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ। କେହି ହାତରେ ଦାବିର ପ୍ଲାକାର୍ଡ ଧରିଛନ୍ତି, କେହି ନୀରବତାକୁ ଅସ୍ତ୍ର କରିଛନ୍ତି, ଆଉ କେହି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନାମ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ନୀରବତା ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭୁଛି ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଦାବି—“ପୂର୍ବପରି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଅଧିକାର ଆମକୁ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।” ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି, ରାଜନୈତିକ ଦଳ, ସରକାର କିମ୍ବା ପ୍ରଶାସନ ବିରୋଧରେ ନୁହେଁ। କାହାକୁ ଅପମାନ କରିବା କିମ୍ବା କାହା ସହ ସଂଘର୍ଷ କରିବା ସେମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ। ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା, ସଂଯମ ଓ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାୟରେ ନିଜର ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଦାବି ଜଣାଇବା ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।୧୨୯ ଦିନ ବିତିଗଲା। ଋତୁ ବଦଳିଲା, ଦିନ ବଦଳିଲା, କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନଙ୍କ ଦାବି ବଦଳିନାହିଁ। ପ୍ରତିଦିନ ସେମାନେ ସମାନ ଆଶା ନେଇ ବାହାରୁଛନ୍ତି—ହୁଏତ ଆଜି ନ୍ୟାୟର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବ, ହୁଏତ ଆଜି ସେମାନଙ୍କ ନୀରବତାର ଭାଷା ସରକାର ଓ ପ୍ରଶାସନ ବୁଝିବେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବିତିଯାଇଥିବାରୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନଙ୍କ ମନରେ ଅସନ୍ତୋଷ ରହିଛି। ତଥାପି ସେମାନେ ହିଂସାର ପଥ ବାଛିନାହାନ୍ତି। କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ—ସତ୍ୟର ପଥ ଧୀର ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଶେଷରେ ନ୍ୟାୟ ନିଶ୍ଚିତ ରହିଥାଏ।
ଆଉ କିଛି ମାସ ପରେ ଆସିବ ପବିତ୍ର କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ। ଏହି ପବିତ୍ର ମାସରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଓ ହବିଷ ପାଳନ ପାଇଁ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ହବିଷ୍ୟାଳି ମା’ମାନଙ୍କ ପାଦ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଆଡ଼କୁ ଚାଲିବ। ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ଆସୁଥିବା ସେହି ମା’ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓ ପ୍ରଶାସନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ରହଣି, ଭୋଜନ ଓ ଦର୍ଶନ ଆଦିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ ଆଉ ଏକ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଘଣ୍ଟି ଓ ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ବଡ଼ ହୋଇଥିବା, ପୁରୀରେ ରହୁଥିବା ସେହି ହବିଷ୍ୟାଳି ମା’ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେବ କି ? ଅନେକ ବୟସ୍କ ମା’ଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ତ୍ତିକ କେବଳ ଏକ ମାସ ନୁହେଁ—ଏହା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣରେ ନିଜ ଭକ୍ତି ଅର୍ପଣ କରିବାର ଏକ ପବିତ୍ର ଅବସର। ଯେଉଁ ମା’ମାନେ ଜୀବନର ଅନେକ ଦୁଃଖ, କଷ୍ଟ ଓ ଅଭାବ ସହି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ରଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଦି ନିଜ ସହରରେ ରହି ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଏହାଠାରୁ ବଡ଼ ବେଦନା ଆଉ କ’ଣ ହୋଇପାରେ? ତେଣୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ପୁରୀରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ହବିଷ୍ୟାଳି ମା’ମାନଙ୍କ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଓ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର, ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଓ ସମ୍ମାନଜନକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନେ ସରକାର ଓ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନଙ୍କ ନିକଟରେ ଦାବି ଜଣାଇଛନ୍ତି।ସେମାନଙ୍କ କହିବା କଥା—ବାହାରୁ ଆସୁଥିବା ହବିଷ୍ୟାଳି ମା’ମାନଙ୍କୁ ଯଦି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସୁବିଧା ଦିଆଯାଇପାରେ, ତେବେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ନିଜ ମା’ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ସମ୍ମାନ ଓ ସୁବିଧା କାହିଁକି ନୁହେଁ ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର କେବଳ ପୁରୀବାସୀ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଅପେକ୍ଷା କରିଛି।“ଆମେ ବିରୋଧ କରୁନାହୁଁ, ଆମେ ନ୍ୟାୟ ମାଗୁଛୁ” ପଦଯାତ୍ରାର ଆବାହକ ସ୍ୱାଧୀନ କୁମାର ପଣ୍ଡା କହିଛନ୍ତି, “୧୨୯ ଦିନ ଧରି ଆମେ ଶାନ୍ତି ଓ ଅହିଂସାର ପଥରେ ଆମ ଦାବି ଜଣାଇଆସୁଛୁ। ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ କାହାକୁ ବିରୋଧ କରିବା ନୁହେଁ, ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଅଧିକାରର ପୁନଃସ୍ଥାପନ। ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଉପରେ ଆମର ଆସ୍ଥା ଓ ସତ୍ୟ-ଅହିଂସା ପ୍ରତି ଆମର ବିଶ୍ୱାସ ଅତୁଟ।
ଦାବି ପୂରଣ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ନୀରବ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଅବ୍ୟାହତ ରହିବ।ଶୁକ୍ରବାର ପଦଯାତ୍ରାରେ ସର୍ବଶ୍ରୀ ଶିବସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର, ବିଶ୍ୱନାଥ ମିଶ୍ର, ଚକ୍ରଧର ମହାପାତ୍ର, ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ, ଶିଶିରକାନ୍ତ ଶତପଥୀ, ଯାଦବାନନ୍ଦ ରାୟ, କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ, ଗଦାଧର ମହାରଣା, ମନୋରଞ୍ଜନ ରଣସିଂହ, ଲିଙ୍ଗରାଜ ସାହୁ, ସନ୍ଧ୍ୟାରାଣୀ ମିଶ୍ର, ମିନାକ୍ଷୀ ଦାସ, ଅରୁଣା ପଟ୍ଟନାୟକ, ସୋନା ମିଶ୍ର, ନେହା ଦାସ, ବବଲି ନାୟକ, ପ୍ରୀତ ରାଉତ, ମମତା ସ୍ୱାଇଁ, ସନ୍ତୋଷ ସେନାପତି, ଅଭିମନ୍ୟୁ ପ୍ରଧାନ, ସନ୍ଦୀପ କର୍ମାକର, ସୁବାଷ ପଟ୍ଟନାୟକ, ମାନସ ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ।ପଦଯାତ୍ରା ଶେଷରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିଥିଲେ। ପୁରୀବାସୀଙ୍କ ଦାବି ଶୀଘ୍ର ପୂରଣ ହେବା ସହ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭକ୍ତ ନିଜ ଆରାଧ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତୁ ବୋଲି ସେମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ। ୧୨୯ ଦିନର ଏହି ନୀରବ ଯାତ୍ରା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏକ ଗଭୀର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛି—ନୀରବତା ଦୁର୍ବଳତା ନୁହେଁ, ଅହିଂସା ପଛ ଘୁଞ୍ଚିବା ନୁହେଁ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସଂଘର୍ଷ ଆଶାର ଅନ୍ତ ନୁହେଁ। ପୁରୀବାସୀଙ୍କ ଆଖିରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେହି ଆଶା—କେବେ ନା କେବେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାର ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇ ସେମାନେ ପୁଣିଥରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଇଁ କହିବେ— “ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଫେରି ଆସିଛୁ… ଆମକୁ ଦର୍ଶନ ଦିଅ।
About the Author
