କୋଲକାତା: ଶନିବାର ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ବାସିତ ବାଂଲାଦେଶୀ ଲେଖିକା ତସଲିମା ନାସରିନ୍ ପ୍ରାୟ ୧୯ ବର୍ଷ ପରେ କୋଲକାତା ଫେରିଲେ। ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି ତସଲିମା କହିଥିଲେ, “ମୁଁ ଫେରି ଆସି ବହୁତ ଭଲ ଅନୁଭବ କରୁଛି। ସେ ତାଙ୍କ ଗସ୍ତକୁ ‘ଭାବପ୍ରବଣ ସ୍ୱଦେଶ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ’ ଭାବରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ଏହି ସହରକୁ ନିଜର ନିଜର ବୋଲି ମାନିଥାନ୍ତି। ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୭ ପରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କୋଲକାତା ଗସ୍ତ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଲେଖା ଉପରେ ହିଂସାତ୍ମକ ପ୍ରତିବାଦ ପରେ ସେ ସହର ଛାଡିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ, ବାଂଲାଦେଶରୁ ନିର୍ବାସନ ପରେ ସେ ପ୍ରାୟତଃ ଘରକୁ ନିକଟତମ ଜିନିଷ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିବା କଥାକୁ ଶେଷ କରି ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ। ରବୀନ୍ଦ୍ର ସଦନରେ ଏକ ମୌଳବାଦ ବିରୋଧୀ ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଲେଖକ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସାର୍ବଜନୀନ ଉପସ୍ଥିତି କରିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ କବିତା ପାଠ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲେଖକ ଶୀର୍ଷେନ୍ଦୁ ମୁଖୋପାଧ୍ୟାୟ ଯୋଗଦେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଯଦିଓ ଏହାକୁ ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ ସମାବେଶ ଭାବରେ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ବିଜେପି ସରକାର ଗଠନ କରିବାର କିଛି ମାସ ପରେ ଏବଂ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା, ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଉପରେ ନୂତନ ବିତର୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ରାଜନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ତାଙ୍କ ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ, ନସରୀନ କହିଥିଲେ ଯେ କୋଲକାତା ଫେରିବା ମୋ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିବା ପରି ଅନୁଭବ ହେଉଛି। ବଙ୍ଗଳାକୁ ମୋ ହୃଦୟରେ କେବେ ସୀମା କିମ୍ବା କଣ୍ଟା ତାର ବାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ବଙ୍ଗଳାର ପୂର୍ବ ଭାଗର ଦ୍ୱାର ମୋ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ଅଛି, ତେଣୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ, ବଙ୍ଗଳାର ଏହି ଅଂଶ ମୋର ଘର। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ “ଆନନ୍ଦ ସହିତ, କିନ୍ତୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହିତ ଫେରୁଛନ୍ତି, ମନେ ପକାଇ ଯେ କୋଲକାତା ତାଙ୍କୁ ଛାଡିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଘର, ବନ୍ଧୁ, ପାଠକ ଏବଂ ନିଜର ଭାବନା ଦେଇଥିଲା। ଏହି ଗସ୍ତକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗୃହପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ବୋଲି କହି, ନସରୀନ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ଧାର୍ମିକ ମୌଳବାଦୀମାନେ ଥରେ ନୀରବ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ସ୍ୱରର ପ୍ରତୀକ।
About the Author
