ମୁମ୍ବାଇ: ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଅସୁସ୍ଥତା ପରେ ସୋମବାର ପୁଣେଠାରେ ବରିଷ୍ଠ ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ତଥା ଲୋକପ୍ରିୟ ଲାଭାନି କଳାକାର ମଧୁ କାମ୍ବିକର ୭୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଶେଷ ନିଃଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି। ମରାଠୀ ସିନେମା, ନାଟକ ଏବଂ ପାରମ୍ପାରିକ ଲୋକକଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଅବଦାନ ପାଇଁ କାମ୍ବିକର ବେଶ୍ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ମରାଠୀ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରି ମଧୁ କାମ୍ବିକର ଦର୍ଶକଙ୍କ ନିକଟରେ ଏକ ପରିଚିତ ଚେହେରା ପାଲଟିଥିଲେ। ବରିଷ୍ଠ ଅଭିନେତା ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ବିୟୋଗର କିଛି ଦିନ ପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି; ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ସେ “ହମ୍ ଦୋନୋ’ ଏବଂ “ଯଶୱନ୍ତ’ ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପାଟେକରଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ହେଉଛି, କାମ୍ବିକର ପାଟେକରଙ୍କ ଠାରୁ ବୟସରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ସାନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତାଲିକାରେ ଗୋବିନ୍ଦା ଓ ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀଙ୍କ ଅଭିନୀତ “ଶୋଲା ଔର୍ ଶବନମ୍’ ସହିତ “ଏକ୍ ହୋତା ବିଦୂଷକ’, “ଜପଟଲେଲା’, “ଚାଲ୍ ରେ ଲକ୍ଷ୍ୟା ମୁମ୍ବାଇଲା’ ଏବଂ “ଗୋଷ୍ଠା ଛୋଟି ଡୋଙ୍ଗରାଏଭାଧି’ ଭଳି ମରାଠୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସେ “ବିଚ୍ଛା ମାଝୀ ପୁରୀ କରା’ ଏବଂ “ଭଙ୍ଗାଡିଶିଭାୟ ପୁଧାରୀ ନାହିଁ’ ଭଳି ମରାଠୀ ନାଟକରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଏକ ଲାଭାନି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ କାମ୍ବିକର ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍?ର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ସେ ସର୍ବସାଧାରଣ ମଞ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଅସୁସ୍ଥତା ଯୋଗୁଁ ଶେଷରେ ମଞ୍ଚ ଓ ସିନେମା ସହ ତାଙ୍କର ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଆସିଥିବା ସମ୍ପର୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚ୍ଛେଦ ପଡ଼ିଥିଲା। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଫଡନାଭିସ୍ ଶୋକବ୍ୟକ୍ତ କରି ଲେଖିଛନ୍ତି, “ବରିଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ମଧୁ କର୍ଣ୍ଣିକ ଜୀଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଖବର ଅତ୍ୟନ୍ତ ମର୍ମାହତକର। ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଲୋକ ନାଟକ, ବ୍ୟବସାୟିକ ନାଟକ ଏବଂ ଟେଲିଭିଜନ୍ ଧାରାବାହିକରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ‘ହେଚ୍ ମାଜାନ୍ ମାହି”ର୍, ‘ରଘୁମାଇନା”, ‘ଏକ୍ ହୋତା ବିଦୂଷକ”, ‘ଝାପାଟଲେଲା”, ‘ଦେବୁ” ଏବଂ ‘ୟେଉ କା ଘରତ୍” ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଦର୍ଶକଙ୍କ ମନରେ ଚିରଦିନ ପାଇଁ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିବ।’
ଅଭିନୟ ଓ ନୃତ୍ୟର ସମାହାର ଘଟାଇ ନିଜ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନଶୈଳୀ ସହ ଜଡ଼ିତ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବ୍ୟାପକ ଦର୍ଶକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସେ କରିଥିବା ପ୍ରୟାସ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। “ଅଭିନୟ ଓ ନୃତ୍ୟର ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ୱୟ ଘଟାଇ ସେ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଲୋକକଳାକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଚାରି ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସକ୍ରିୟ ରହି ସେ ମରାଠୀ ମନୋରଞ୍ଜନ ଜଗତକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଏହି ଅବଦାନ ସର୍ବଦା ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବ ବୋଲି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ। କର୍ଣ୍ଣିକଙ୍କ କଳାତ୍ମକ କ୍ୟାରିୟର ମଧ୍ୟରେ ପାରମ୍ପାରିକ ଲୋକ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ନାଟକ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲୋକ ନୃତ୍ୟ ପରମ୍ପରା “ଲାଭାନି’ର ପାରମ୍ପାରିକ ରୂପକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ କି କଥକ ନୃତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅଧ୍ୟୟନ ଜଣେ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ଭାବରେ ତାଙ୍କର ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥିଲା। ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ମରାଠୀ ଲୋକକଳାକୁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଦର୍ଶକ ଗୋଷ୍ଠୀ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ମରାଠୀ ମନୋରଞ୍ଜନ ଜଗତ ପାଇଁ ଏକ କ୍ଷତି ସଦୃଶ; ଫଡନାଭିସ୍ ତାଙ୍କର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଅବଦାନକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜ୍ଞାପନ କରିବା ସହ ଏହି କଠିନ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଓ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ମିଳୁ ବୋଲି କାମନା କରିଛନ୍ତି।
