ବୋଉଆର: କାମେରୁନ ସୀମାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟରେ ଏକ ବେଆଇନ ସୁନା ଖଣିରେ ଭୂସ୍ଖଳନ ହେବା ଫଳରେ ଅତି କମରେ ୧୦୦ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି, ଯାହା ଖଣିଜ ସମୃଦ୍ଧ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏପରି ଅନେକ ଦୁର୍ଘଟଣା ମଧ୍ୟରୁ ସଦ୍ୟତମ। ମଙ୍ଗଳବାର ଅପରାହ୍ନରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକୀୟ ସହର ବାବୁଆ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫୦ କିଲୋମିଟର (୩୧ ମାଇଲ) ଦୂରରେ ଥିବା ଜାମ୍ବୋଏ ଖଣି ସ୍ଥାନରେ ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ସନ୍ଧାନ ଅଭିଯାନ ଜାରି ରହିଛି। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭିଡିଓ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିଶାଳ ଖୋଲା-ଖୋଲା ଖଣି ସ୍ଥାନରେ ମାଟିର ଏକ ଅଂଶ ଦେଖାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଶହ ଶହ କାରିଗର ଖଣି ଶ୍ରମିକ କାମ କରନ୍ତି, ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ନ୍ତି ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ପୋତି ଦିଅନ୍ତି। ଅନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ସୂତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି ଏବଂ ଅନେକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ କାରିଗର ଖଣି ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଉଭୟ ଦେଶର ବିରୋଧୀ ନେତାମାନେ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି। ଭୂମି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଛି ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ପୋତି ଦେଇଛି,’ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଜଣେ ଖଣି ଶ୍ରମିକ ସେଡ୍ରିକ୍ ମବାଙ୍ଗୋ ଏଏଫ୍ପିକୁ କହିଛନ୍ତି, ଘଟଣାକୁ “ବିପର୍ଯ୍ୟୟ’ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। “ଖଣି ଶ୍ରମିକମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଅନେକ ଭୂତଳ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ଭୁଶୁଡ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଭୂସ୍ଖଳନ ଘଟିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି।, ବାବୁଆ ସରକାରୀ ଓକିଲ ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କହିଛନ୍ତି, ଏକ ନ୍ୟାୟିକ ତଦନ୍ତ ଖୋଲାଯାଇଥିବା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। “ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆମ ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ମୃତକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସ୍ଥିର କରିବା କଷ୍ଟକର,’ ବାବୁଆ ନିର୍ବାଚିତ ଅଧିକାରୀ ଲରେଣ୍ଟ ଙ୍ଗନ୍ ବାବା ବୁଧବାର ସକାଳେ ଏଏଫପିକୁ କହିଛନ୍ତି। କ୍ୟାମେରୁନ୍ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନ୍ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ମୃତକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅତି କମରେ ଚାରି ଜଣ କାମେରୁନ୍ ଥିଲେ। ବଞ୍ଚିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବାବୁଆରେ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ବୁଧବାର ଦିନ ସନ୍ଧାନ ଜାରି ରହିଥିଲା। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବାହାରେ ବେଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭୂସ୍ଖଳନ ସାଧାରଣ। ପୂର୍ବ କାମେରୁନ୍ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜ୍ୟପାଳ ଗ୍ରେଗୋଏର ମଭୋଙ୍ଗୋ ସାର୍ବଜନୀନ ଉଜଞଠ ରେଡିଓରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ “ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଆମର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକୀୟ ସହକର୍ମୀଙ୍କ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ସେଣ୍ଟ୍ରାଫ୍ରିକାନ୍ ପିପୁଲ୍ ମୁକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ସଭାପତି ମାର୍ଟିନ୍ ଜିଗୁଏଲ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ “ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାର ଘଟନା ପାଇଁ ସରକାର ସିଧାସଳଖ ଦାୟୀ। କାମେରୁନର ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ମରିସ୍ କାମ୍େଟା କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା “ଖନିଜ ଦ୍ରବ୍ୟର ଅବୈଧ ଶୋଷଣରୁ ଧନୀ ହେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଅମାନବୀୟତା ବୋଲି ପ୍ରକାଶ କରିଛି। “ସେମାନେ ଯେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଦେଶବାସୀମାନେ, ଦରିଦ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସାମାନ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିନା, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଖଣି ସ୍ଥଳରେ କାମ କରନ୍ତି, ସେ ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିନ୍ତା ଦେଖାଉନାହାଁନ୍ତି, ୨୦୧୮ ନିର୍ବାଚନରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା କାମେରୁନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଲ ବିୟାଙ୍କ ଜଣେ ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ସମାଲୋଚକ କାମ୍େଟା କହିଛନ୍ତି। କ୍ୟାମେରୁନ, ଯାହା ଏହାର ଅର୍ଥନୀତି ବିକାଶ ପାଇଁ ଏହାର ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ – ବିଶେଷକରି ଲୁହା, ହୀରା, ସୁନା, ବକ୍ସାଇଟ୍ ଏବଂ କୋବାଲ୍ଟ – ର ଶୋଷଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି, ୨୦୨୩ ରେ ଏକ ନୂତନ ଖଣି ସଂହିତା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।ଗତ ମାସରେ, କଷ୍ଟମ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ସୁନା ରପ୍ତାନି ଏବଂ ଆମଦାନୀକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ, ବିଶେଷକରି ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ଆମଦାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭେଦ ଆବିଷ୍କୃତ ହେବା ପରେ କାମେରୁନ ସରକାର ସୁନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ କାମେରୁନରେ ୨୦୦ ରୁ ଅଧିକ କମ୍ପାନୀ ଅନୁମତି କିମ୍ବା ଅନୁମତି ବିନା ଖଣି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କରୁଛନ୍ତି। ଜୁନ୍ ମାସରେ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟ-କାମେରୁନ୍ ସୀମାରେ ଥିବା ବେ-ମ୍ବାରି ସୁନା ଖଣି ସ୍ଥାନରେ ସମାନ ଏକ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବାରୁ ଅନେକ ଡଜନ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ମାର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟଭାଗରେ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟର ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ଙ୍ଗୋରୁମ୍ ଗାଁରେ ଏକ ଖଣିରେ ଭୂସ୍ଖଳନ ଘଟି ସାତ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।ଫେବୃଆରୀରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଥିବା ଗୋର୍ଡିରେ ଆଉ ୨୦ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। “ଯଦିଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟରେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଖଣି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଅନେକ ଖଣି ମାଲିକ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀ ଅନଧିକୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖଣି ଅନୁମତି ବିନା କିମ୍ବା ସରକାରୀ ବାଣିଜ୍ୟ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକୁ ବାଇପାସ୍ କରନ୍ତି,’ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକା ଅବଜରଭେଟୋରୀ ଅନ୍ ଅର୍ଗାନାଇଜ୍ଡ କ୍ରାଇମ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଭାୟୋଲେନ୍ସ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ଗବେଷକ ଆଇଚା ପେମ୍ବୌରା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଏକ ଲେଖାରେ ଲେଖିଥିଲେ।
।
“ଯଦିଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟରେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଖଣି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଅନେକ ଖଣି ମାଲିକ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀ ଅନଧିକୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖଣି ଅନୁମତି ବିନା କିମ୍ବା ସରକାରୀ ବାଣିଜ୍ୟ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକୁ ବାଇପାସ୍ କରନ୍ତି,’ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆଫ୍ରିକା ଅବଜରଭେଟୋରୀ ଅନ୍ ଅର୍ଗାନାଇଜ୍ଡ କ୍ରାଇମ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଭାୟୋଲେନ୍ସ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ଗବେଷକ ଆଇଚା ପେମ୍ବୌରା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଏକ ଲେଖାରେ ଲେଖିଥିଲେ।
About the Author
