ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ଝିଅ ଅନିତା ବୋଷ ଫାଫ୍ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଟୋକିଓର ରେଙ୍କୋ-ଜି ମନ୍ଦିରରୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଚିତାଭସ୍ମ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ପାଇଁ ଦାୟର କରିଥିବା ଆବେଦନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରର ଜବାବ ମାଗିଛନ୍ତି। ଆବେଦନରେ ଆଠ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଜାପାନୀ ମନ୍ଦିରରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଥିବା ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଲୋଡ଼ିଛି। ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ଏକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ଆବେଦନ ଉପରେ ଜବାବ ମାଗିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସମେତ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ନୋଟିସ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଶୁଣାଣି ସମୟରେ, ବରିଷ୍ଠ ଓକିଲ ଏଏମ୍ ସିଂଘଭି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ମାମଲା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ନେତାଜୀଙ୍କ ନିଜ ଝିଅ ତାଙ୍କ ଚିତାଭସ୍ମ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ କୋର୍ଟକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଜଷ୍ଟିସ୍ ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗଚି କହିଛନ୍ତି ଯେ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ପ୍ରଥମେ ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ ସିଜେଆଇ ସଂପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ନୋଟିସ ଜାରି କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ କୋର୍ଟ ନେତାଜୀଙ୍କ ଭଣଜାଙ୍କ ପୁଅ ଆଶିଷ ରାୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାୟର ଏକ ଜନହିତକର ଆବେଦନକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଖଣ୍ଡପୀଠ ମତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଅନିତା ବୋଷ ଫାଫ୍ ନିଜେ କୋର୍ଟକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜ ନାମରେ ଏକ ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରନ୍ତୁ, କାରଣ ସେ ନେତାଜୀଙ୍କ ଆଇନଗତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ। କୋର୍ଟଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ପରେ, ଅନିତା ବୋଷ ଫାଫ୍ ଏବେ ଟୋକିଓର ରେଙ୍କୋ-ଜି ମନ୍ଦିରରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଚିତାଭସ୍ମକୁ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ପାଇଁ ନିଜର ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି। ନେତାଜୀଙ୍କ ଅସ୍ଥିରତା ପ୍ରଶ୍ନ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଅସମାହିତ ହୋଇ ରହିଛି, ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ଏକ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ଜାପାନୀ ମନ୍ଦିରରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଚିତାଭସ୍ମର ପରିଚୟ ଉପରେ ବିତର୍କ ଜାରି ରହିଛି। ସଦ୍ୟତମ ଆବେଦନ ପୁଣି ଥରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସମ୍ମୁଖରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଣିଛି, କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅପେକ୍ଷାରେ ଅଛି। ନେତାଜୀଙ୍କ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିବା ଚିତାଭସ୍ମକୁ ଭାରତ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ବୋଷ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଦାବି ପରେ ଏହି ବିକାଶ ଆସିଛି। ଫାଫ୍ ନିରନ୍ତର ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରେଙ୍କୋ-ଜିରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଚିତାଭସ୍ମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାର୍ôଥବ ଶରୀର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଭାରତ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶେଷକୃତ୍ୟ ସମ୍ମାନର ସହିତ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇପାରିବ। ନେତାଜୀଙ୍କ ନିଖୋଜ ସମ୍ପର୍କିତ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବିବାଦ ସହିତ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ ଜଡିତ ରହିଛି। ଭାରତ ସରକାର ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮, ୧୯୪୫ ରେ ତାଇପେଇ, ତାଇପେଇରେ ଏକ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଆହତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ଘଟଣାର ବିବରଣୀ ଅନୁସାରେ, ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ବୋଷଙ୍କୁ ଏକ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେହି ଦିନ ପରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଦାହ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଚିତାଭସ୍ମକୁ ଜାପାନ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶେଷରେ ଟୋକିଓର ରେଙ୍କୋ-ଜି ମନ୍ଦିରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ବୋଷଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପର୍କିତ ପରିସ୍ଥିତି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ବିତର୍କର ବିଷୟ ହୋଇ ରହିଛି। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ତଦନ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଶାହ ନୱାଜ୍ କମିଟି, ଜଷ୍ଟିସ୍ ଜିଡି ଖୋସଲା କମିଶନ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ୍ ମୁଖାର୍ଜୀ କମିଶନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ ବୋଷଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ୧୯୪୫ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିଥିବା ମୁଖାର୍ଜୀ କମିଶନ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ। ସରକାର ମୁଖାର୍ଜୀ କମିଶନଙ୍କ ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ, ବିଭିନ୍ନ ତଦନ୍ତର ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ବିଚାର କରିବା ପରେ, ସରକାର ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ଯେ ବୋଷଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୫ରେ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ହୋଇଥିଲା। ଫଫାଫ୍ ନିଜେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରୀକ୍ଷଣର ସମ୍ଭାବନାକୁ ସମର୍ଥନ କରି କହିଛନ୍ତି, ଅତୀତରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏକ ଡିଏନଏ ପରୀକ୍ଷା ଅବଶେଷ ସମ୍ପର୍କରେ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ, ଯଦିଓ ସେ ସାମଗ୍ରୀରୁ ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ଡିଏନଏ ବାହାର କରାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ ସେ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ବୋଷ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନେ ପୂର୍ବରୁ ପାଉଁଶର ଡିଏନଏ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲେ।
About the Author
