ମାନିଲା: ସୋମବାର ଦକ୍ଷିଣ ଫିଲିପାଇନ୍ସରେ ୭.୮ ତୀବ୍ରତାର ଏକ ଭୂମିକମ୍ପ ଘଟି ଅତି କମରେ ୧୯ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ, କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କୋଠାରେ ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆହତ ଏବଂ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଉପକୂଳରେ ୧ ମିଟର (୩ ଫୁଟ) ସୁନାମି ପଠାଯାଇଛି। ଜେନେରାଲ ସାଣ୍ଟୋସ ସହରରେ କିଛି କୋଠା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଛି ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଭିତ୍ତିଭୂମି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଗାଁରେ ସୁନାମି କ୍ଷତି ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଛି। ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଏବଂ ପାଲାଉ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଜାପାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ତରଙ୍ଗ ମାପ କରାଯାଇଛି। ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଭୋଲକାନୋଲୋଜି ଆଣ୍ଡ୍ ସିସମୋଲୋଜିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଟେରେସିଟୋ ବାକୋଲକୋଲ୍ କହିଛନ୍ତି ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକମ୍ପ। ଲୋକମାନେ ଆଫ୍ଟରସକ ଯୋଗୁଁ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିପାରୁଥିବା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କୋଠା ଏବଂ ଘରଗୁଡ଼ିକୁ ଫେରିବା ପୂର୍ବରୁ ପରାମର୍ଶ ନେବାକୁ ସତର୍କ କରିଛନ୍ତି। ଜେନେରାଲ ସାଣ୍ଟୋସ୍ ହେଉଛି ୭୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ଏକ ବନ୍ଦର ସହର, ଯାହା ଟୁନା ରପ୍ତାନି ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟର ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ କେନ୍ଦ୍ର। ବାକୋଲକୋଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଫିଲିପାଇନ୍ସରେ ଆସିଥିବା ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂମିକମ୍ପ ମିଣ୍ଡାନାଓ ଦ୍ୱୀପର ସମୁଦ୍ରରେ ୩୩ କିଲୋମିଟର (୨୦ ମାଇଲ୍) ଗଭୀରତାରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ସାରାଙ୍ଗାନି ପ୍ରଦେଶର ମାସିମ୍ ସହରରୁ ପ୍ରାୟ ୩୨ କିଲୋମିଟର (୨୦ ମାଇଲ୍) ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଫିଲିପାଇନ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫର୍ଡିନାଣ୍ଡ ମାର୍କୋସ୍ ଜୁନିଅର ଶ୍ରେଣୀ ବାତିଲ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ-ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିକମ୍ପ ପ୍ରଭାବିତ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ତୁରନ୍ତ କାମ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ସୁନାମି ଚେତାବନୀ କେନ୍ଦ୍ର କହିଛି ଯେ ଭୂକମ୍ପର ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ଘଣ୍ଟା ପରେ ସୁନାମିର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରାୟତଃ ଦୂର ହୋଇଗଲା। ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପରାହ୍ନ ସୁଦ୍ଧା ସୁନାମି ଚେତାବନୀ ଉଠାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଭୂମିକମ୍ପ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଲହରୀ ଯୋଗୁଁ ଜାମ୍ବୋଆଙ୍ଗା ଡେଲ୍ ସୁରର ଏକ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଗାଁରେ ଷ୍ଟିଲ୍ଟ ଉପରେ ଥିବା ଛଅଟି ଝୁପ୍ପା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି, ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି। କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଏବଂ ମୃତାହତର ଆକଳନ କରିବା ସିଭିଲ ଡିଫେନ୍ସ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ମୁଖପାତ୍ର ଜୁନି କାଷ୍ଟିଲୋ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ ନକରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅତି କମରେ ୧୯ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ହଜାର ହଜାର ଗ୍ରାମବାସୀ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ମୃତକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜେନେରାଲ ସାଣ୍ଟୋସରେ ସାତ ଜଣ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ହାମବର୍ଗର ସନ୍ଧି ସମେତ କିଛି ଛୋଟ କୋଠା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଛି କିମ୍ବା ଗୁରୁତର ଭାବରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁଗୁଡ଼ିକ ସାରାଙ୍ଗାନି, ଦକ୍ଷିଣ କୋଟାବାଟୋ ଏବଂ ଡାଭାଓ ଓକ୍ସିଡେଣ୍ଟାଲ୍ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ବାଲୁଟ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି।
ସୋସମେନା କହିଛନ୍ତି ଯେ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଜେନେରାଲ ସାଣ୍ଟୋସରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିବା ଏକ ଦୁଇ ମହଲା ସ୍କୁଲରେ କିଛି ଛାତ୍ର ଫସି ରହିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ତୁରନ୍ତ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଜାତୀୟ ପୋଲିସ କହିଛି ଯେ ଜେନେରାଲ ସାଣ୍ଟୋସରେ ଅତି କମରେ ୧୨ ଜଣ ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଶମ ବ୍ୟୁରୋ ବିସ୍ତାର ନକରି କହିଛି ଯେ ଏହା ଜେନେରାଲ ସାଣ୍ଟୋସରେ ଏକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କୋଠା ଏବଂ ଏକ ଗୋଦାମରେ ସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାମିଲ ଥିଲା। ଏପ୍ରିଲ-ମେ ମାସ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଛୁଟି ପରେ ସୋମବାର ସାରା ଦେଶରେ ସରକାରୀ ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକ ପୁଣି ଖୋଲିଛି। ଦୟାଙ୍ଗିରାଙ୍ଗ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ସକାଳେ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେଉଥିବା ୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଆଘାତ ଲାଗିଛି ଏବଂ କିଛି ଆତଙ୍କରେ ଅଚେତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଫିଲିପାଇନ୍ସର ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜେନେରାଲ ସାଣ୍ଟୋସର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ୧୭ଟି ଘରୋଇ ଉଡ଼ାଣ ବାତିଲ କରାଯାଇଛି। ମାନିଲାର ରେଡିଓ ନେଟୱାର୍କ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହାର ପ୍ରାଦେଶିକ ଷ୍ଟେସନ୍ ଥିବା ଏକ ଛୋଟ ବାଣିଜ୍ୟିକ କୋଠା ଆଂଶିକ ଭାବରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଛି ଏବଂ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଆହତ ନ ହୋଇ ତଳ ମହଲାକୁ ଖସିପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଚାରି ମହଲା ବିଶିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କୋଠାର ଭଗ୍ନାବଶେଷରେ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଫସି ରହିଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ। ଅନ୍ୟ କୋଠାଗୁଡ଼ିକରୁ ମଧ୍ୟ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ଖସି ତଳେ ପାର୍କିଂ ହୋଇଥିବା ଟ୍ରାଇସାଇକେଲ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସି ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। ୩ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚର ସୁନାମି ତରଙ୍ଗ ସାଧାରଣତଃ ସୁଲତାନ କୁଦାରତ ଏବଂ ସାରାଙ୍ଗାନି ପ୍ରଦେଶରେ ୧ ମିଟର (୩ ଫୁଟ) ଲମ୍ବ ଉପରେ ନଜର ରଖାଯାଇଥିଲା। ବାକୋଲକୋଲ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସାରାଙ୍ଗାନିର କିଆମ୍ବା ସହରର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ସମୟରେ ୧.୪ ମିଟର (୪.୬ ଫୁଟ) ଲମ୍ବ ଉପରେ ନଜର ରଖାଯାଇଥିଲା। ମାଲେସିଆର ବୋର୍ନିଓ ଦ୍ୱୀପର ସାବା ରାଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଭୂମିକମ୍ପ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା।
ଜାପାନ ପାଣିପାଗ ସଂସ୍ଥା କହିଛି ଯେ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଜାପାନୀ ଦ୍ୱୀପ ଚିଚିଜିମା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଜାପାନୀ ସହର କୁଶିମୋଟୋରେ ୨୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର (୭.୮ ଇଞ୍ଚ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲହରୀ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ଭୂତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ଭେ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ମୂଳ ଭୂମିକମ୍ପର ଗଭୀରତା ୫୫ କିଲୋମିଟର (୩୪ ମାଇଲ) ଥିଲା। ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ ତୁରନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଏଜେନ୍ସି ଦ୍ୱାରା ମାପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସାଧାରଣ। ୬.୫ ତୀବ୍ରତା ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଫ୍ଟରଶକ୍ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରବଣ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଗ୍ନି ବଳୟ ରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ ପ୍ରାୟତଃ ଭୂମିକମ୍ପ ଏବଂ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ ଉଦ୍ଗୀରଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ, ଯାହା ସମୁଦ୍ର ଚାରିପାଖରେ ଭୂକମ୍ପୀୟ ତ୍ରୁଟିର ଏକ ଚାପ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଟି ଟାଇଫୁନ ଏବଂ ଉଷ୍ଣକଟିବନ୍ଧୀୟ ଝଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ।
About the Author
